Άγιος Δημήτριος Μαραθάσας

Ο Άγιος Δημήτριος είναι μικρό χωριό της Μαραθάσας, στην άκρη πυκνού δάσους. Βρίσκεται κοντά στις Τρεις Ελιές, στον Παλαιόμυλο και στο Φοινί, με τον Πρόδρομο και τις Πλάτρες στην ευρύτερη περιοχή.

Στην επίσκεψη του Cyprus Passion τον Δεκέμβριο του 2019, ο Άγιος Δημήτριος μας κέρδισε με την ησυχία του. Τον διασχίζει ο Κρυός Ποταμός, παραπόταμος του Διαρίζου. Η κεραμική έχει ξεχωριστή θέση στην ιστορία του χωριού, με μουσείο και παλιό καμίνι όπου ψήνονταν κυρίως μεγάλα πιθάρια. Για μαθήματα κεραμικής ή βυζαντινής τέχνης, ενημερώσου τοπικά για το τρέχον πρόγραμμα.

Πώς δημιουργήθηκε το χωριό

Μια εκδοχή τοποθετεί την αρχή του χωριού στη βυζαντινή περίοδο, όταν κάτοικοι των παραλίων αναζητούσαν προστασία από τις αραβικές επιδρομές στα βουνά. Το δάσος και το ανάγλυφο πρόσφεραν φυσική κάλυψη. Άλλη εκδοχή συνδέει την κατοίκηση της περιοχής με την αξιοποίηση των μεταλλευμάτων της στην αρχαιότητα.

Η τοπική παράδοση αναφέρει ότι το χωριό εγκαταλείφθηκε κατά την Οθωμανική περίοδο. Η εγκατάλειψη συνδέεται με επιδημίες που έπληξαν την περιοχή, χωρίς αυτό να έχει επιβεβαιωθεί ιστορικά.

Το μοναστήρι και οι νέοι κάτοικοι του χωριού

Σύμφωνα με τον Κώδικα Β΄ της Μητρόπολης Κερύνειας, το 1773 η περιοχή ανήκε στη Μονή Αγίου Ιωάννη Λαμπαδιστή. Το χωριό κατοικήθηκε ξανά από μια οικογένεια από τις Τρεις Ελιές που απέκτησε την περιουσία. Αργότερα η γη δόθηκε ως προίκα στη Μαρουδιά, αδελφή του επισκόπου Πάφου Χρύσανθου. Το χωριό πήρε το όνομά του από την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου.

Πηγή: Κοκκινόφτας Κ., «Άγιος Δημήτριος της Μαραθάσας», Λευκωσία: Βιβλιεκδοτική, 2007.