Μονή Τιμίου Σταυρού, Όμοδος

Η Μονή Τιμίου Σταυρού βρίσκεται στο κέντρο του Ομόδους και αποτελεί σημαντικό προσκύνημα της Κύπρου. Αν και το χωριό ανήκει στην επαρχία Λεμεσού, η μονή υπάγεται εκκλησιαστικά στην Ιερά Μητρόπολη Πάφου.

Δύο παραδόσεις για την ίδρυση της μονής

Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, κάτοικοι των παλιών οικισμών Πάνω και Κάτω Κούπετρα έβλεπαν φωτιά μέσα στους θάμνους τη νύχτα. Όταν πλησίαζαν, δεν έβρισκαν τίποτα. Ύστερα από επανειλημμένες αναζητήσεις ανακάλυψαν μια σπηλιά με σταυρό, στο σημείο όπου ιδρύθηκε η μονή.

Μια άλλη παράδοση συνδέει τη μονή με την Αγία Ελένη, που σταμάτησε στην Κύπρο επιστρέφοντας από τους Αγίους Τόπους. Η αφήγηση συνδέει την παρουσία της με το Σταυροβούνι και τη μεταφορά ιερών κειμηλίων στο νησί. Στο Όμοδος φυλάσσεται τμήμα του Τιμίου Σταυρού, σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση.

Η ακριβής χρονολογία ίδρυσης δεν είναι γνωστή. Σύμφωνα με τις τοπικές παραδόσεις, η μονή υπήρχε πριν αναπτυχθεί το σημερινό χωριό.

Μέσα

Στο εσωτερικό ξεχωρίζουν οι καμάρες, οι εικόνες και το ξυλόγλυπτο τέμπλο. Παρατήρησε επίσης τις ξύλινες οροφές των στοών και την επιβλητική θολωτή είσοδο. Για την επίσκεψη στον ναό χρειάζονται ρούχα που καλύπτουν ώμους και γόνατα.

Η αυλή και το μουσείο

Διώροφα κτίρια σχηματίζουν ένα Π γύρω από τον ναό. Οι χώροι περιλάμβαναν κελιά, αίθουσες υποδοχής και αποθήκες. Σήμερα αρκετές αίθουσες φιλοξενούν συλλογές εικόνων, κειμηλίων και τοπικής ιστορίας.

Στο συγκρότημα υπάρχουν εκθέσεις για τον αγώνα του 1955–1959, τη λαϊκή τέχνη και την ιστορία του χωριού, καθώς και φωτογραφικό υλικό. Έλεγξε από πριν ποιοι χώροι είναι ανοιχτοί και το ωράριό τους.