Cyprus Passion Προβολή επιχείρησης
ΕΛ

Cyprus Passion Για την Κύπρο Ιστορία

Η κυπριακή λίρα

Η κυπριακή λίρα, το νόμισμα του νησιού μέχρι το 2008

Για περισσότερο από έναν αιώνα, η κυπριακή λίρα ήταν το νόμισμα του νησιού. Στα χαρτονομίσματα αναγραφόταν pound στα αγγλικά, λίρα στα ελληνικά και lira στα τουρκικά. Στην καθημερινή ομιλία τη λέγαμε απλώς λίρα.

Η λίρα συνέχισε να κυκλοφορεί μετά το τέλος της Αγγλοκρατίας και την ανεξαρτησία. Το ευρώ την αντικατέστησε την 1η Ιανουαρίου 2008, με έναν μήνα παράλληλης κυκλοφορίας. Σήμερα τα παλιά χαρτονομίσματα και κέρματα έχουν συλλεκτικό ενδιαφέρον, καθώς οι προθεσμίες ανταλλαγής τους έχουν λήξει.

Ένα νόμισμα που έφτασε με τους Βρετανούς

Χαρτονόμισμα της μίας λίρας, του Ιουνίου 1955. Η αξία του αναγράφεται σε τρεις γλώσσες: ΜΙΑ ΛΙΡΑ, BİR LİRA και One Pound.

Η Βρετανία ανέλαβε τη διοίκηση της Κύπρου το 1878. Την επόμενη χρονιά εισήχθη η κυπριακή λίρα, συνδεδεμένη με τη στερλίνα. Στα χρόνια της Αγγλοκρατίας, τα χαρτονομίσματα εκδίδονταν από την αποικιακή κυβέρνηση και έφεραν τη μορφή του Βρετανού μονάρχη.

Η λέξη «λίρα» παρέμεινε στην καθημερινή χρήση από την προηγούμενη νομισματική παράδοση. Στα μεταγενέστερα χαρτονομίσματα εμφανιζόταν δίπλα στις τουρκικές και αγγλικές ονομασίες.

Από την οθωμανική λίρα στο ευρώ

  1. 1879

    Εισάγεται η κυπριακή λίρα

    Η κυπριακή λίρα εισάγεται έναν χρόνο μετά την έναρξη της βρετανικής διοίκησης, με σύνδεση στη στερλίνα.

  2. 1925

    Η Κύπρος γίνεται Αποικία του Στέμματος

    Στην αποικιακή περίοδο τα χαρτονομίσματα εκδίδονται από την κυβέρνηση και φέρουν τη μορφή του Βρετανού μονάρχη.

  3. 1960

    Ανεξαρτησία

    Η Κυπριακή Δημοκρατία διατηρεί τη λίρα μετά την ανεξαρτησία.

  4. 1963

    Ιδρύεται η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου

    Η έκδοση του νομίσματος περνά στην Κεντρική Τράπεζα. Τα χαρτονομίσματα απεικονίζουν πλέον κυπριακά θέματα: αρχαιότητες, χωριά, τέχνη και φύση.

  5. 3 Οκτωβρίου 1983

    Το μιλ δίνει τη θέση του στο σεντ

    Τα 1.000 μιλς ανά λίρα αντικαθίστανται από 100 σεντ και κυκλοφορούν νέα κέρματα.

  6. 1 Μαΐου 2004

    Η Κύπρος εντάσσεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση

    Ακολουθεί η προετοιμασία για την υιοθέτηση του ευρώ.

  7. 1 Ιανουαρίου 2008

    Υιοθέτηση του ευρώ

    Η σταθερή ισοτιμία μετατροπής ορίζεται σε 1 ευρώ = 0,585274 κυπριακές λίρες, δηλαδή περίπου 1,71 ευρώ ανά λίρα.

Τα χαρτονομίσματα που θυμόμαστε

Πολλοί θυμούνται τα χαρτονομίσματα της μίας, των πέντε, των δέκα και των είκοσι λιρών. Οι επιγραφές τους ήταν στα ελληνικά, στα τουρκικά και στα αγγλικά, ενώ οι εικόνες παρουσίαζαν την ιστορία, τη φύση και τις τέχνες της Κύπρου.

Και οι δύο πλευρές του κυπριακού χαρτονομίσματος της μιας λίρας: μια νεαρή γυναίκα με παραδοσιακή φορεσιά και το χωριό Κάτω Δρυς με δαντέλες και αγγεία
Χαρτονόμισμα της μίας λίρας: νεαρή γυναίκα με παραδοσιακή φορεσιά στη μία όψη και ο Κάτω Δρυς στην άλλη.

Στο χαρτονόμισμα της μίας λίρας, η μία όψη έδειχνε νεαρή γυναίκα με παραδοσιακή φορεσιά. Στην άλλη απεικονίζονταν ο Κάτω Δρυς, λευκαρίτικο κέντημα και πήλινα αγγεία: μια μικρή αναφορά στα χωριά και στη χειροτεχνία του τόπου.

Το χωριό στο χαρτονόμισμα: Κάτω Δρυς

Στις πέντε λίρες, η μία όψη έφερε αρχαία ασβεστολιθική κεφαλή νέου. Στην άλλη εμφανίζονταν μαζί η εκκλησία και το τζαμί της Περιστερώνας.

Οι δύο όψεις του χαρτονομίσματος των δέκα λιρών, με την Άρτεμη και την κυπριακή άγρια ζωή
Δέκα λίρες: η Άρτεμη στη μία όψη και η φύση της Κύπρου στην άλλη.

Το χαρτονόμισμα των δέκα λιρών ήταν αφιερωμένο στη φύση. Στη μία όψη είχε μαρμάρινη κεφαλή της Άρτεμης από τη ρωμαϊκή περίοδο. Στην άλλη απεικονίζονταν χελώνα, πουλί που ταΐζει τα μικρά του, πεταλούδα, κυκλάμινο και αγρινό.

Το ζώο στο χαρτονόμισμα: το κυπριακό αγρινό
Και οι δύο πλευρές του κυπριακού χαρτονομίσματος των είκοσι λιρών: μια προτομή της Αφροδίτης και το πλοίο Κερύνεια που πλέει δίπλα από την Πέτρα του Ρωμιού
Είκοσι λίρες: η Αφροδίτη, αρχαίο πλοίο και η Πέτρα του Ρωμιού.

Το χαρτονόμισμα των είκοσι λιρών, της μεγαλύτερης ονομαστικής αξίας, απεικόνιζε την Αφροδίτη. Στην πίσω όψη υπήρχαν αρχαίο εμπορικό πλοίο, η Πέτρα του Ρωμιού και αμφορείς, συνδέοντας τη μυθολογία με τη ναυτική ιστορία του νησιού.

Η μετάβαση στο ευρώ

Κέρματα της κυπριακής λίρας πάνω σε παλιό χαρτονόμισμα.

Η Κύπρος μπήκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση την 1η Μαΐου 2004 και υιοθέτησε το ευρώ την 1η Ιανουαρίου 2008. Η οριστική ισοτιμία ήταν 1 ευρώ = 0,585274 κυπριακές λίρες. Τα δύο νομίσματα κυκλοφόρησαν παράλληλα μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2008. Από την 1η Φεβρουαρίου η λίρα έπαψε να αποτελεί νόμιμο χρήμα.

Η λίρα παραμένει στις αναμνήσεις και στις συζητήσεις για τις παλιές τιμές. Η σύγκριση όμως χρειάζεται προσοχή: η διαφορετική ονομαστική αξία δεν δείχνει από μόνη της τι μπορούσε να αγοράσει κανείς. Τα χαρτονομίσματα έχουν και άλλη αξία ως αναμνηστικά, με τις εικόνες των χωριών, της φύσης και της ιστορίας της Κύπρου.

Περισσότερα για την Κύπρο